Her Yönüyle Gerçek Bir Sanatçı “Tarık Akan”

4125

Merhaba dostlar

Sanat ve sanatçı terimlerini bir çok açıdan ele aldığımızda belki de bu sıfatların bütünleştiği en büyük isimlerin başında bugün yitirdiğimiz usta sanatçımız Tarık Akan aklımıza gelir. 21 yaşından bu yana çektiği 111 film ve 4 tv dizisi ile her oynadığı rolle hayatımızda iz bırakan, bunun yanında çektiği filmlerde toplumsal olayları çeşitli açılardan ele alıp, her zaman işçiden ezilenden ve emekçiden yana olan onurlu duruşuyla da gönüllerde taht kurmuş çok değerli bir isimdi. O kimimiz için Damat Ferit, kimimiz için Canım kardeşim filminde kardeşini kurtarmak için elinden geleni yapan mükemmel abi Murat, kimimiz için Sürüdeki Şivan, kimimiz için Seyit Ali Kimimiz içinse en son oynadığı film olan Deli Deli Olmadaki rolüyle Mişka Dede idi. Kısacası o hep bizden biriydi ve her zaman bizden bir parçaydı. 16 Eylül sabahı onu 66 yaşında akciğer kanserinden yitirdiğimiz saniyeden itibaren bizlerinde bir yanı eksik kaldı. Hemde çok büyük bir yanımızı çok büyük bir ustamızı yitirdik. Yıllarını Türk Sinemasına veren ve ayrıca çok önemli bir eğitimci kişiliği olan sanatçımızın önünde saygıyla eğiliyor ve bugün Sanat için, insan için yaptığı herşey için ona bir kez daha sonsuz teşekkür ediyoruz O da tıpkı Yılmaz Güney gibi, Tuncel Kurtiz ve Erkan Yücel gibi, ölümsüz sanatçılarımız arasına katıldı. Rahat uyu büyük üstad seni hiç unutmayacağız. Şimdi gelin ustamızın bıraktığı ölümsüz eserlerinden bahsedelim.

4125-4

SANATIN TA KENDİSİ

Asıl ismi Tarık Tahsin Üregül olan usta sanatçı 13 Aralık 1949 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Oyuncu olmadan önce can kurtaranlık görevini yapan sanatçı 1970 yılında dönemin en önemli dergilerinden SES’in düzenlediği oyunculuk yarışmasına katılır ve yarışmayı birinci olarak kazanır. Yarışmadan kazandığı birinciliğin ardından 1971 yılında ilk filmi ‘Emine’ ile oyunculuk kariyeri başlamıştır. Bu film ile dikkatleri üzerine çeken sanatçı 1972 yılında ‘Suçlu’ ve 1973 yılında Altın Portakal Film Festivali’nde En İyi Erkek Oyuncu ödülüne layık görülür ve bu film ile artık Yeşilçam da yakışıklılığı ile ön planda yer almaya başlamıştır. Kazandığı bu özel ödülün ardından bana göre tüm zamanların en özel filmlerinden ‘Canım Kardeşim’ de Halit Akçetepe ile başrolleri oynar, bu film öyle bir filmdir ki, fakirliğe, çaresizliğe isyan eder ve kardeşi için yaptığı her türlü fedakarlıklar ile izleyenleri hüngür hüngür ağlatır ve tüm zamanların en duygusal filmi olur bu baş yapıt. Ertesi yıl ise (1974) bir Ertem Eğilmez filmi olan ve büyük üstad Rıfat Ilgaz’ın aynı adlı eserinden uyarlanan Hababam Sınıfı filminde Adile Naşit, Münir Özkul,Kemal Sunal gibi birçok değerli oyuncu ile yer aldığı ve onunla özdeşleşen Damat Ferit rolünü oynar. 1975 yılında vizyona girer ve Türkiye’nin gelmiş geçmiş en iyi filmlerinden olarak sinema tarihimize geçer. Büyük bir ilgiyle karşılaşan filmin devamı niteliğindeki 1976 çıkışlı ‘Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı’ da yer alan sanatçıyı tüm Türkiye tanımış ve Damat Ferit’ini bağrına basmıştır. Ard arda gelen başarılı işlerin ardından, Hababam Sınıfı serisinden sonra Romantik komedi filmlerine yönelen usta sanatçı 1975 yılında Gülşen Bubikoğlu ile oynadığı başrolleri paylaştığı ‘Ah Nerede’ adlı filmle büyük başarılar elde etmiştir. Bu başarıyı Romantik komedi tarzındaki diğer önemli işleri arasında yer alan Ateş Böceği (1975), Delisin(1975),gibi filmler sanatçının bu alandaki en çok sevilen filmleri arasındadır.

4125-5

Türk Sinemasına yakışıklı jön olarak tarihe geçen sanatçı, genellikle yakışıklılığı, Boyu, giyinişi ve saç stili ile Yeşilçam’ın “cici çocuğu” olarak anılıyordu fakat bunlarında ötesinde toplumsal olaylara duyarlı olan sanatçı, artık duruşunu daha fazla yansıtma kararı alıp romantik komedi çizgisinden evrilip politik bilinçli fimler çekmeye karar verir. Sol görüşlü olan sanatçı 1977 yılında Zeki Ökten’in yönetmenliğini üstlendiği Melike Demirağ ve büyük usta Tuncel Kurtiz ile başrollerini paylaştığı Sürü adlı filmde oynamıştır. Artık Tarık Akan oyunculukta çok daha farklı bir çizgide ilerlemektedir. Sürü ile bıyıklı bir imajada sahip olan sanatçı bu başarılı filmin ardından 1978 yılında Cüneyt ARKIN ile kameralar karşısına geçer ve Maden adlı film ile oyunculuktaki yerini sağlamlaştırmıştır. Politik film ve ilerici duruşu ile artık daha çok yaşanan sorun ve sıkıntıları dile getiren sanatçı 1982 yılında kariyerinin zirvesi olarak sayılabilecek Şerif Gören ve Yılmaz Güney’in yönetmenliğini yaptığı efsane film ‘Yol’ ile tüm dünyaya adını duyurmuş ve başrollerini oynadığı bu eşsiz film, Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ödülünü alan ilk film olarak sinema tarihimize geçmiştir. Bu başarıyı sanatçının kariyerindeki diğer eşsiz filmleri Acı Dünya (1986), Halkalı Köle (1986) ve kariyerinin en önemli filmlerinden olan ve sanatçıya 27. Altın Portakal Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu ve 6. Altın Koza Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu ödüllerini kazandıran 1990 yılında Nurseli İdiz ile başrollerini oynadığı ‘Karartma Geceleri’ filmi takip eder Doksanlardan itibaren sinema kariyerine ara filmler çekerek devam eden sanatçı, o yıllarda daha çok Tv Dizilerinde görülür. Sinema kariyerinde en son oynadığı film ise 2009 yılında çekilen ‘Deli Deli Olma’ isimli filmdir ve bu filmde Mişka Dede rolünü canlandırır usta sanatçı Tarık Akan.

4125-8

GERÇEK VE ONURLU BİR DURUŞA SAHİP BİR SANATÇI: TARIK AKAN

Filmlerinde her zaman işçinin, emekçinin ve ezilenin hikayelerini canlandıran usta sanatçı, aktivist kişiliği ile birçok protesto gösterisinde ve eylemlerde de yer aldı. Almanya‘da Yaptığı bir konuşma yüzünden 1980 yılında 12 Eylül Darbesi’nde 12 yıl hapis cezası ile yargılanmış ancak 2.5 ay hücre hapsi cezası almıştır ve bir süre sonra da 31 Mart 1982’de beraat etmiştir. Tutarlı bir aydın olan Tarık Akan birçok sözüyle de tarihe geçmiştir ve bir çok protestoda halkla iç içe olup filmlerinde verdiği mesajları gerçek hayatınada taşımıştır. Yakın zaman öncesine dönersek 2013 yılında yapılan Gezi Parkı protestolarına destek vermiştir.

ÖZEL YAŞAMI

Bugün üç çocuk sahibi olan usta sanatçı ilk eşi Yasemin Erkut ile evliliğinden Barış Zeki Üregül, Yaşar Özgür Üregül ve Özlem Üregül isimli çocukları olmuştur.Hatta ilk çocukları Barış Zeki Üregül 2009 yılında Tarık Akan’ında oynadığı “Deli Deli Olma” adlı filmde babasının gençliğini oynayarak oyunculuk hayatına atılmıştır.

“ANNE KAFAMDA BİT VAR” (12 Eylül Anıları)

Onlarca film ve dizide canlandırdığı karaktere hayat veren aydın sanatçı, bu sefer kendi yaşadıklarını kaleme alıp, 12 eylül döneminde tutuklandığı zamanı ve yargılanma sürecini konu alan “Anne Kafamda Bit Var”(12 Eylül Anıları) isimli kitabında ayrıca Yol filminin öyküsüne yer vermiştir. Bir anı kitabı olan bu çalışma 2002 yılında yayınlanmış ve daha sonra çeşitli baskıları çıkmıştır.

OYUNCULUK ÖNCESİ

Türk Sinemamızın Yakışıklı jönü olan usta sanatçı oyuncu olmadan evvel yazımızın başında belirttiğimiz gibi Bakırköy’deki plajlarda can kurtaranlık yapmıştır ve bunun yanında sokaklarda işportacılıkta yapmıştır. Yıldız Teknik Üniversitesi’nde, Makina Mühendisliği okuduktan sonra Gazetecilik Yüksek Okulu’na girmiş bu okuldan da mevzun olmuştur ancak bu meslekleri hiç yapmamıştır. 21 yaşındayken girdiği oyunculuk mesleğinde adım adım tepeye yükselmiştir…

EĞİTİME VERDİĞİ ÖNEM

Tarık Akan, her adımında ve konuşmasında eğitime çok önem veren bir insan olduğunu dile getiriyordu. Bunu bizzat 1991 yılında Bakırköy’de olan Taş Mektep adlı okulu açmasından anlayabilirsiniz ki bu okul’u çok önemsiyordu.

FİLMLERİ…

Şu ana kadar 111 film de yer alan Sanatçı bu filmleri arasında en çok Canım Kardeşim (1973), Hababam Sınıfı (1975), Ah Nerede (1975), Sürü (1977), Yol (1982), Karartma Geceleri (1990) isimli filmleriyle anılmış ve sevilmiş büyük başarılara imza atmıştır.

4125-2

ÖDÜLLERİ

1973 1973 Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu – Suçlu
1978 1978 Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu – Maden
1980 1980 Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu – Adak ve Sürü
1982 Cannes Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu – Yol (Aday)
1984 1984 Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu Pehlivan
1985 Berlin Uluslararası Film Festivali – Gümüş Ayı – Pehlivan – Mansiyon
1989 1989 Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu – Üçüncü Göz
1990 1990 Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu – Karartma Geceleri
1992 1992 Adana Altın Koza Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu – Karartma Geceleri
1996 1996 Antalya Altın Portakal Film Festivali – Yaşam Boyu Onur Ödülü
2003 2003 Antalya Altın Portakal Film Festivali – En İyi Erkek Oyuncu – Gülüm
2006 Sinema Yazarları Derneği Ödülleri – Onur Ödülü
2007 Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği Ödülleri – Sinema Emek Ödülü

16 EYLÜL 2016 – TARIK AKAN ÖLÜMSÜZLER ARASINDA

Usta Sanatçı gerek duruşuyla, gerek çektiği filmlerle, gerek sözleriyle, gerek yakışıklı bir jön oluşuyla ve daha birçok özelliğiyle bugün hepimizin canından bir parça olup karıştı içimize, kimimiz onu daha çok Romantik Komedi tarzında filmleriyle , kimimiz ise onu politik çizgideki filmleriyle sevdik ama şuna hepimiz eminiz 16 eylül 2016 günü bu dünyaya bedenen veda etse de ruhen bıraktığı her güzellikle sonsuza kadar yaşayacak ve dün olduğu gibi yarınlarda da bizlere ışık olmaya, yolumuzu aydınlatmaya devam edecek büyük usta. Bir kez daha önünde saygı ve sevgi ile eğiliyoruz Tarık Ağabeyimiz…

Gökhan Toker

Etiketler

İlginizi çekebilir...

Müzikli Kız’dan Etkinlik Önerileri (Ekim’17)