“Hayır, Viktor yaşıyor!” | Viktor Tsoi’nin Hikâyesi

Victor Tsoi / 05.07.1990

Her şey Arbat Caddesi’ndeki bir duvara müzik dinleyen bir gencin “Viktor Tsoi öldü” yazmasının ardından bir başkasının “Hayır, Viktor yaşıyor!” yazması üzerine başlıyor. Sonrasında Kino şarkılarının sözleriyle, Tsoi’a söylemek istedikleriyle ve birçok grafiti ile duvar bambaşka bir görünüm kazanıyor. Ardından bu duvar bir anı mekânı haline dönüştürülüyor. Çok sevilen “Pachka Sigaret (Sigara Paketi)” isimli şarkının anısına insanlar sigaraları kırarak duvarın önünde bırakıyorlar.   

Bu hikâyenin başkahramanı Tsoi kim? Bu soru bu yazının başlangıcının ilham kaynağı olan soru oldu. Viktor Tsoi aslında hala kendi hikâyesini yazıyor. O, SSCB’nin değişimli dönemlerinde gençliği, şarkılarıyla değişime davet eden isimlerden biri oldu. Glasnost (Açıklık) ve Perestroyka (Yeniden Yapılanma) politikaları uygulanmaya başlanıp bireysel özgürlük talepleri daha yüksek perdeden ifade edilmeye başlandığında Tsoi şarkılarıyla değişim isteği konusunda en talepkar insanlardan biriydi. Peki, biz Tsoi hakkında neler biliyoruz? Zannediyorum bu satırları okuyan dostların onu daha fazla tanımaya ihtiyacı var.

Tsoi ve Ailesi

Tsoi, 21 Haziran 1962 tarihinde beden eğitimi öğretmeni Valentina Vasilievna ve mühendis Robert Maximovich’in tek çocuğu olarak Leningrad’da yani St. Petersburg’da dünyaya geldi. Soyadının gözler önüne serdiği gibi kendisi baba tarafından Kore kökenli. O yıllarda Sovyetler Birliği coğrafyasında hatırı sayılır ölçüde Kore kökenli insanlar istihdam sahalarında iş bulma umuduyla ülkeye göç etmişti. Viktor’un büyükbabası da bu umutla Kazakistan’da bir süre yaşadıktan sonra Leningrad’a gelmişti.

Çocukluk yılları Leningrad’da geçen Tsoi çizim yapmayı, kitap okumayı çok seviyor bununla birlikte heykeltraş olmak istiyordu. 10 yaşında ilk kez gitarla tanıştı. Henüz gitar çalmayı öğrenmeye yeni başlamışken bir yıl içinde anne ve babası boşandı. Babası evi terk etmişti. Bir süre sonra babası ve annesi aralarındaki sorunları düzeltip, bir araya gelseler de yaşananlar Tsoi’de bir travma etkisi yaratmış, babasına olan güveni azalmıştı. Annesine ise oldukça bağlıydı. Bu durum hayatı boyunca bu şekilde devam etmişti. 1974 yılında ortaokul eğitiminin yanında ilk sanat eğitimlerini almaya başladı. Resim öğretmeninin söylediğine göre oldukça yetenekli bir çocuktu fakat düzenli çalışmaya eğilimi yoktu. 1977 yılına kadar ortaokul eğitiminin yanında sanat eğitimi de almasına gayret gösteriliyordu. Fakat aile içindeki belirsizlikler, annesinin sürekli iş değiştirmesi, babasına güvenmemesi Tsoi’nin o yıllarda dikkat sorunlarının oluşmasına neden olmuştu. 1978 yılında ortaokuldan mezun olduktan sonra V.Serov Sanat Okulu’na başladı. Burada öğretmenlerinin propaganda posterleri çizdirmesinden hoşlanmıyor ayrıca bazı derslere de katılmıyordu. Burada aldığı bir yıllık eğitimin ardından okul yönetimi tarafından başarısızlığı sebep gösterilerek okuldan atıldı.

Müzik kariyerinin başlangıcı da tam olarak okuldan atılmak üzere olduğu döneme denk gelmişti. Maxim Pashkov tarafından kurulan “6 Numaralı Oda” topluluğuna katıldı. Tsoi ilk kez elektro gitar ile burada tanışmıştı. Fakat Viktor Tsoi burada bas gitar çalmaya başladı. Çünkü henüz elektro gitar çalacak kadar akorlara hakim değildi. Pashkov’un önerisiyle bas gitarı daha kolay çalabileceğini düşünmüştü. Davulda ise Anatoly Smirnov vardı. Ozzy Osbourne ve Black Sabbath örnek alınmış, yapılmak istenen müziğin yolu çizilmişti. Fakat grup uzun ömürlü olamamıştı. Pashkov’un Tiyatro Enstitüsü’ne başlaması ve Tsoi’nin de meslek okuluna gitmesi sonrası yollar ayrılmıştı. İlk topluluğu ile müzikal yolculukları kısa sürmüştü.

Victor Tsoi meslek okullarında okurken

Resim ve sanat hayallerini bir süre askıya alarak 1979 yılında o dönem Sovyetler Birliği’nin önemli meslek okullarından biri olan SGPTU-61’e girdi. Burada ağaç oymacılığı üzerine eğitim aldı. Aklı hep Japon netsuke figürleri oymaktı fakat bunu profesyonel anlamda gerçekleştiremedi. O yıllarda Sovyet sanatçılardan Mikhail Boyarskiy ve Vladimir Visotskiy’in çalışmalarını takip ediyordu. Ayrıca büyük bir Bruce Lee tutkunuydu. Viktor, o yaşlarda karate yapmaya ve idolünü taklit etmeye başlamıştı.

1979 yılının son aylarında amatör bir müzik grubu olan Piligrim’de çalan Alexei Rybin ile tanıştı. Tanışmalarının ardından Leningrad yeraltı kültürüne yavaş yavaş giriş yaptı. Mike Naumenko (Zoopark) ve Andrei Panov (Pig) ile de tanıştılar. Bu süreçte Andrei Panov’un isteğiyle Alexei Rybin ve Viktor Tsoi kısa bir süre de olsa ülkenin ilerleyen yıllarında önemli bir punk temsilcisi olacak Avtomaticheskie Udovletvoriteli (Otomatik Uydular) topluluğunda prova yapıp çalmaya başladılar. Kazan dairelerinde ve apartmanların bodrum katlarında ardı arkası kesilmeyen konserler ile Tsoi adını yavaş yavaş duyurmaya başlamıştı. Sovyetlerin en önemli müzik eleştirmenlerinden biri olan Artemy Troitsky’nin çalışmalarını dinlemeleri için düzenli olarak Moskova’ya gitmeye başlamaları da bu süreçte gerçekleşmişti. Moskova’ya genelde tren ile gidiliyordu. Bu yolculukların birinde ülkenin o dönemki rock hareketinin liderlerinden Boris Grebenshchikov ile karşılaşmışlardı. Bu buluşma sonrası Grebenshchikov genç müzisyene desteğini hiç esirgemedi. Andrey Tropillo, Sergey Kurekhin ve diğer ünlü isimlerle bir araya gelmesini sağladı.

Victor Tsoi ve Boris Grebenshchikov
Victor Tsoi ve Alexei Rybin

Otomatik Uydular dönemi sonrası Tsoi bir süre Leningrad’da bir kafede Hold grubunda bas gitar çaldı. 1981 yazında kendini daha tecrübeli hisseden Tsoi kendi topluluğunu kurmaya karar verdi. Viktor Tsoi, Alexei Rybin ve Oleg Valinsky’yi içeren grubun adı “Garin ve Hyperboloids” olmuştu. Sonbaharda, ekip Leningrad Rock Kulübü’ne kabul edildi. Bir süre sonra orduya katılmak üzere Oleg Valinsky’nin gruptan ayrılması ile grup adını Kino olarak değiştirdi. İsim değişikliği sonrası grup, ilk iş olarak albüm kayıtlarına başladı. 1982 yılında Boris Grebenshchikov ilk albümün yapımcılığını üstlenerek onlara güvenini göstermişti. Andrey Tropillo’nun stüdyosunda bir buçuk ay süren prova ve kayıt sürecinin ardından 45 dakikalık bir albüm ortaya çıkmıştı. Albümün süresi aynı zamanda albümün ismi de olmuştu. Albümde davulcu olmadığı için davul kayıtlarını makineden almışlardı. Şubat 1983’te Kino ve Zoopark ortak bir konser gerçekleştirdi. Ardından Leningrad ve Moskova’da birkaç konser daha gerçekleşti. Ardından Alexey Rybin, Viktor Tsoi ile anlaşmazlıklar nedeniyle gruptan ayrıldı. Yuri Kasparyan onun yerini aldı.

Yeni gitaristle provaların ardından, gelecekteki “The Head of Kamchatka” albümünün demo kaydı olarak planlanan “46” albümü kaydedildi. Albümün duyurusu yavaş yavaş dinleyicilere duyurulmaya başlamışken Tsoi’nin müzikal kariyeri ne yazık ki kesintiye uğramak zorunda kaldı. 1983 yılında orduya katılması gerekirken bundan kaçmak uğruna intihar girişiminde bulundu. Ardından Pryazhka’daki bir psikiyatri hastanesine bir buçuk ay gitti ve tedavi gördü. Tsoi, taburcu olduktan sonra “Tranquilizer” şarkısını yazdı ve 1984 baharında Kino grubu İkinci Leningrad Rock Kulübü Festivali’nde sahne aldı. Festival, en iyi savaş karşıtı şarkı olarak tanınan “Evimi nükleer bir bölge ilan ediyorum / Ya ob’yavlyayu svoy dom” şarkısıyla başladı. Sonra 1984’te Georgy Guryanov (Gustav) gruba davulcu, vokalist ve aranjör olarak katıldı. 1984 yazında, grup “Chief of Kamchatka” albümünü kaydetti. Aynı zamanda Tsoi, ilk albümü kaydettikleri sırada tanıştıkları Marianna Rodovanskaya ile de bu yıl evlenmişlerdi.

Tsoi 1982'de gelecekteki karısıyla tanıştı.
Leningrad Rock Kulübü sahnesinde - Kino

Aynı yılın yazında, Kino grubu Andrei Tropillo’nun Antrop stüdyosunda Kamchatka Chief albümünü kaydetmeye başladı ve yine Boris Grebenshchikov ve Sergey Kurekhin’in de katıldığı isimler onlara destek oluyordu. Kısa süre sonra grubun en başarılı sayılacak ekibi bir araya gelmişti: Viktor Tsoi, Yuri Kasparyan, Georgy Guryanov ve yeni üye – basçı Igor Tikhomirov… 1985 Rock festivalinde, Kino grubu yine sahnedeydi. Üst üste gelen başarılardan ilham alan Tsoi ve arkadaşları yeni bir albüm çalışmasına başladılar. Çalışmalarının neticesinde “This Is Not Love” albümü çıktı. Viktor Tsoi’nin adı artık ülkedeki çoğu genç tarafından biliniyordu. Devamında Night albümü çalışmalarının tamamlanmasıyla Leningrad Rock Club ve Moscow Rock Laboratory’nin ortak festivalinde yeni şarkılarını seslendirdi. Tanınmış bir müzisyen olsa da ülkedeki düzenin bir parçası olarak çalışma hayatına Veteranov Caddesi’ndeki bir hamamda devam ediyordu. Ardından bir kazan dairesinde kömür madencisi olarak çalışmaya başladı. Şu an bir müze olarak varlığı korunan Kamçatka, Tsoi’nin o dönem çalıştığı kazan dairesiydi.

1985’te Antrop stüdyosunda Night albümü üzerinde çalışmaya başlandı, ancak yavaş ilerlediler. Özellikle Tsoi’nin maksadı yeni bir ses ve teknik bulmaktı. Bu çalışmalar esnasında tıkandıklarını fark etmişlerdi. Bunun üzerine bir süre sonra bu albümdeki çalışmaları erteleyerek Alexei Cherry stüdyosuna taşındılar ve kısa bir süre içinde “Bu Aşk Değil” albümü kaydedildi. “Night” albümü ise Ocak 1986’da piyasaya sürüldü ve ünlü şarkılar “Night the Saw” ve “Mother Anarchy” burada yer aldı. Aynı yıl içinde “Blood Type” albümünün çalışmalarına başladılar. Amerikalı ünlü rock tutkunu Joanna Stingray, Yamaha MT 44 dört kanallı portatif mixeri Leningrad’a getirdi ve Gustav’ın evinde toplanıp çalışmalara başladılar. Burada tüm grup, Artemy Troitsky’ye göre, “takıldı, prova yaptı, resim çizdi ve – zaman zaman – yeni şarkılar dinledi ve kaydetti.”

Eski Kamchatka kazan evinde Victor Tsoi Müzesi
Tsoi sadık bir anti-militaristti

1987 yılında, “Blood Type” albümü yayınlandı. Albüm grubun bilinirliğini daha da arttırmıştı. Bu popülerliğin ardından, Moskova’daki DC MIIT’te Aquarium ve Alice ile ünlü ortak konseri çalan Kino müzisyenleri, Rusya, Belarus ve Ukrayna’da da yoğun kalabalıkların önünde gerçekleşen konserlerin olduğu bir turne yaptı. 1988’in sonunda, “Güneş adlı Yıldız” albümü kaydedildi ve 1989’da grup yapımcı Yuri Aizenshpis ile anlaştı. Yeni yapımcı grubun televizyonda insanların gözlerinin önünde daha çok bulunmalarının faydalı olacağını düşünmüştü. Bu planı işe yaradı ve ülkedeki gençler arasında Kinomania başladı.

“The Last Hero” albümü 1989’da Fransa’da kaydedildi. 24 Haziran 1990’da Viktor Tsoi ve Kino grubunun son konseri, Olimpiyat Oyunları harici ilk kez bu konser onuruna Olimpiyat Ateşi’nin yakıldığı Moskova’daki Luzhniki stadyumunda gerçekleşti. Konser sonrası, Tsoi ve Kasparyan Jurmala yeni bir albüm üzerinde çalışmaya başladılar. Viktor Tsoi’nin ölümünden sonra bu albüm gayri resmi olarak Kara Albüm olarak anılmaya başlandı. Viktor Tsoi 15 Ağustos 1990’da gece saat 00.28’de bir trafik kazasında öldü. Bu, Letonya’daki Kesterciems köyü yakınlarındaki Sloka-Talsi otoyolunda, Kasparyan ile birlikte albüm için çalıştıkları evden çok uzakta değildi. Resmi kayıtlara göre, Viktor direksiyonda uyuya kaldı ve aracı koyu mavi Moskvich karşı şeritteki bir Ikarus otobüsüyle çarpıştı. Cenaze, 19 Ağustos’ta Leningrad’da binlerce insanın arasında gerçekleşti. Viktor Tsoi’nin ölümü, Kino hayranları arasında büyük bir şok etkisi yaratmıştı.

Victor Tsoi - ölümünden önceki son yaz (1990, Jurmala)
Victor Tsoi'nin arabası
Victor Tsoi duvarı
Tsoy’un Mezarı (Bogolovskoe Kladbische,St.Petersburg)

Ölümü sonrasında aradığı değişim ve yenilik rüzgarları devam etti. Sesini unutmayan herkes duvarına onun şarkılarını yazdı, hislerini döktü ve onu çizdiler. Tsoi ölmüş, Soğuk Savaş bitmişti. Aradan yıllar geçtikten sonra 2019 yılında Metallica, WorldWired Tour kapsamında Moskova’da düzenlediği konserde Viktor Tsoi’nin “Gruppa Krovi” şarkısını söyledi. Bir hafta sonra ise Yuri Kasparyan bu jeste karşılık olarak Kino’nun orkestra eşliğinde verdiği konserde Metallica’nın ‘Enter Sandman’ şarkısını çaldı.

Arbat Caddesi’nde yer alan Tsoi Duvarı’na bir gün yolunuz düşerse orada onun hala yaşadığını görebilirsiniz. “Hayır, Viktor yaşıyor!” yazısını görürseniz fotoğraf çekilmeyi ve bu yazıyı hatırlamayı ihmal etmeyin.

Uğur Hakan Hacıoğlu

Etiketler

0 yorum ““Hayır, Viktor yaşıyor!” | Viktor Tsoi’nin Hikâyesi”

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Uğur Hakan Hacıoğlu’nu Takip Edin

Reklam

Uğur Hakan Hacıoğlu | Instagram

Instagram requires authorization to view a user profile. Use autorized account in widget settings

Uğur Hakan Hacıoğlu | Twitter

Pin It on Pinterest